KATEKEŻI 18
Ir-Rwol tal-Gvern
"L-attività ekonomika hija meħtieġa u, jekk tkun għas-servizz tal-bniedem, tista’ tkun ‘għajn ta’ fraternità u sinjal tal-Providenza’. … Madankollu, … tinħass il-ħtieġa li ngħaddu mill-ekonomija għall-politika … [ladarba] id-deċiżjoni aħħarija tinsab f’idejn il-poter politiku. Il-poter politiku, li huwa r-rabta naturali u meħtieġa biex tiġi żgurata l-koeżjoni tal-korp soċjali, għandu jkollu bħala għan tiegħu il-kisba tal-ġid komuni” (Octogesima adveniens, 46).
Fit-Tagħlim Soċjali tal-Knisja, il-gvern għandu rwol importanti iżda mhux assolut. Jeżisti biex jaqdi l-ġid komuni, jiġifieri, dawk il-kundizzjonijiet tal-ħajja soċjali li jgħinu lill-persuni u lill-gruppi jilħqu l-milja tagħhom b’mod aktar sħiħ u aktar faċli (Gaudium et spes, 26). Dan jitħares l-aħjar meta d-drittijiet u d-dmirijiet tal-persuna jkunu magħrufa u garantiti (Pacem in terris, 60). Għalhekk, il-politika għandha dejjem tkun marbuta mal-persuna umana u l-ħarsien tad-drittijiet fundamentali tagħha. Meta d-dgħajfin ma jistgħux jiddefendu d-dinjità tagħhom waħedhom, l-Istat għandu jintervjeni biex jħarishom u jmexxi l-ekonomija lejn il-ġid komuni.
Fl-istess ħin, l-Istat m’għandux jikkontrolla kollox. Il-prinċipju tas-sussidjarjetà jsostni li dak li jistgħu jagħmlu l-individwi, il-familji, il-komunitajiet lokali u l-għaqdiet m’għandux jittieħed minn idejhom minn awtorità ogħla. Fi kliem Piju XI, l-għan tal-attività soċjali għandu jkun li jgħin lill-membri tas-soċjetà, mhux li jeqridhom jew jassorbihom (Quadragesimo anno, 79). Il-gvern għandu jsostni, mhux jifga, il-ħidma tal-familji, tal-komunitajiet u tas-soċjetà ċivili. Ġwanni Pawlu II spjega: “Billi jintervjeni direttament u jċaħħad lis-soċjetà mir-responsabbiltà tagħha, l-Istat tal-Assistenza Soċjali jwassal għal telf ta’ enerġiji umani u għal żieda bla qies fl-aġenziji pubbliċi. Dawn ikunu mmexxija aktar minn mentalità burokratika milli minn tħassib ġenwin biex jaqdu lil dawk li għandhom bżonn is-servizz tagħhom, u dan ikun akkumpanjat minn żieda enormi fin-nefqa pubblika” (Centesimus annus, 48). Iwissi li l-Istat jista’ jsir “sistema ta’ kontroll burokratiku li tnixxef l-għejun tal-inizjattiva u tal-kreattività” u li l-politika tista’ ssir “reliġjon sekulari li taħdem taħt l-illużjoni li tista’ toħloq il-ġenna f’din id-dinja” (Centesimus annus, 25).
Meta ssir sewwa, iżda, il-politika mhijiex xi ħaġa barranija għall-fidi. Il-Papa Franġisku jsejħilha “vokazzjoni għolja” u “waħda mill-ogħla forom ta’ karità” meta tfittex il-ġid komuni (Evangelii gaudium, 205). Għalina l-Insara, li nieħdu l-politika bis-serjetà jfisser li naħdmu għal soċjetà aktar ġusta, fejn ħadd ma jintesa u kull persuna tingħata l-valur li jixirqilha.
Fr Raymond Zammit